The Newah (नेपाल भासँ थःगु बिचाः प्वन्केगु हलिमे छगुहे जक नेवाः ब्लग् )

At a time when a section of Newah Autonomous State Nepal Mandala Action Movement engage in creating a special flag for the proposed Newah autonomous state, and another section of Nepalese citizenry has even designed a new flag proposing to replace the present national flag known as “the Moon and the Sun” flag in parallel to Nepal’s political change, a new study reveals that the flag officially adopted as the National Flag of Nepal since December 16, 1962 can be kept intact if the secret definition it carries is replaced by the popular meaning of the flag and that Nepal Mandala needs no alternative flag to it. Why? Read more in both Nepal Bhasa and Khasa Bhasa. Click here to read the article in the LAYKOO, A Nepalbhasa Fortnightly.

To comment on the article, you may come back to this page and type them in the “Comments” below the line.

In our fifth lesson on Prachalit Lipi - the standard Nepal script, we presented conjugation of consonants from letter “ta” to “na”. The 6th lesson concentrates on another set of “pa” to “ma” letters for your practicing pleasure.

Next Lesson: Nepal Script 7 (Prachalit Lipi Lesson 7)
Last Lesson: Nepal Script 5 (Prachalit Lipi Lesson 5)

Yen (Kathmandu), Nepal Mandala - NESOCA, the Newah Solidarity Campaign founder and its group mail moderator, Maheswor Shrestha’s beloved mother Beti Maya Shrestha passed away last Thursday at the age of 87 at her home in Yala (Lalitpur). The Newah and friends of Maheswor Shrestha have sent condolence messages to the bereaved family with prayers for the late mother to attain the bliss of Supreme Nirvana. In honour of the late beloved mother of Maheswor Shrestha, The Newah dedicates its comments column as an e-book to record your condolence message and pass it to the bereaved family on your behalf. More in Nepal Bhasa.

बेटी माया श्रेष्ठ मन्त

झीगु नेपाल देसे दुनेनं पिनेनँ च्वना च्वँपिँ सकल नेवाःते दथुइ nesocamails@googlegroups.com मार्फतँ कम्युनिकेशनया लँपु दयेका, झीगु जातिया दथुइ एकता क्वातुकेतः तन, मन, धन नापँ चान्हे न्हिन्हे मधाःसे ज्यासना दीम्ह, झी सकसिया हितैषिम्ह कल्याणम्ह पासा महेश्वर श्रेष्ठजुया श्रद्धेय माँ बेटी माया श्रेष्ठजु ८७ दँ या उमेरस वंगु बिहिवाः कुन्हु दिवंगत जुया दिल। दिवंगत माँ बेटी माया श्रेष्ठजुयात थ्व हलिमे छगुहेजक सदातनिक शान्तिया सुख निर्वाण प्राप्त जुयेमा धका दुनुगलँ निसे प्रार्थणा यानालि, दुखँक्यँम्ह झी कल्याण पासा महेश्वर श्रेष्ठजु नापँ सकल परिवार यात अनित्यगु थ्व हलिमया सत्य थुइकादीसे दुख मतायेमा धका झी द नेवाः दुजःया पाखेँ बिचाः हायका च्वना। नापँ, थउँतक्कया दुने नेसोकाया मेल मार्फत बिचाः हायेका दीपिनिगु शोक हसना मुंका दुथ्याका च्वना।

१) माँया स्वापू क्वातु उलिहे न्यंकँ - हलिमया थुखेनं, उखेनं ब्याकँ ।
नेवाः एकता, उत्थान, उन्नतिया लागि निस्वार्थ थःयात छ्यलाः नेसोका (Newah Solidarity Campaign) नीःस्वना, कार्यकारिणी डाईरेक्टर नापँ nesocamails@googlegroups.com या moderator जुयाः दिपाःमकासे सेवा याना च्वना दीम्ह भाजु महेश्वर श्रेष्ठज्यू या माँ बेटी माया श्रेष्ठ ८७ दँ या उमेरस थौं या दिने दिवंगत जुया दिल माँ निर्वाण लँपुई लायमा धका प्रार्थना यासे महेश्वरजु व सकल परिवार यात बिचाः हायेका च्वना।
- अर्थ तुलाधर, नेसोका, ने.स. ११२९ दिल्लाथ्व तृतीया, बिहीबार (२५ जून, २००९)

२) झी हनेबहम्ह मेहश्वर श्रेष्ठजुया श्रद्धेय माँ दिवंगत बेटी माया श्रेष्ठजुयात सदा शान्तिया सुख निर्वाण प्राप्त जुयेमा धका प्रार्थणा यासे, नापँ महेश्वरजु, परिवार सकसितँ दुनुगलँ निसेँ बिचाः हायेका हइ च्वना।
- सुवन् वज्राचार्य, नेसोका तोःक्योः

३) झी हनेबहम्ह मेहश्वर श्रेष्ठजुया श्रद्धेय माँ दिवंगत बेटी माया श्रेष्ठजुयात सदा शान्तिया सुख निर्वाण प्राप्त जुयेमा धका प्रार्थणा यासे, नापँ महेश्वरजु, परिवार सकसितँ दुनुगलँ निसेँ बिचाः हायेका हइ च्वना।
बिचाः हायेका च्वनाम्ह, निरञ्जन मालाकार

४) Maheswor ju, Let me express my deep condolence on sad demise of your mother.
May her soul rest in PEACE ! - Dipak Tuladhar

५) Maheswarju, My heartfelt condolences to you and your family for the heavenly aboard of your loving mom. May God give you and your family courage to heal pain from this enormous loss. - Prakash Shrestha

बिचाः हायेकेतः स्वापू -
१) महेश्वरजुयात तप्यँक स्वापूतयेतः - महेश्वर श्रेष्ठ, ज्वाःगः, यल, फोन ५५५३८८८
मोबाईल ९८४१५२१८९७२; ई मेल m.shresthas@gmail.com

२) नेसोका ग्रूपमेलँ बिचाः हायेकेतः - nesocamails@googlegroups.com

३) झी द नेवाः ब्लःगँहे बिचाः हायकेतः, थन क्वसँ दूगु लाइनया क्वय् “Comments” क्लिक् याना दिसँ।

Yen (Kathmandu), Nepal Mandala - Despite peoples movements forced Shah dynasty and its yesmen-run Panchayeti rules in Nepal and the country is now ready to write a new Constitution after electing the Constitution Assembly, it is unlikely to have an undiscriminating Constitution written unless the people of Nepal become vigilant of the old one language policy that may rein in the new constitution, opines Binod Syami ‘Ala’. One language, one nation and one religion policy was one main discrimination people of this multi-ethnic Nepal faced in the past and fought against. But Khasa turned Nepali language is going to remain only one “respected” national language even in New Nepal’s Constitution. It should not be accepted in New Nepal. Saymi indicates the English in the US despite it is being the major language of the country is not upheld as an official language and recommends the US policy on “Official” language policy to New Nepal constitution makers. Read more in Nepal Bhasa below. – The Newah

अमेरिकाय् अफिसियल भास धैगु मदु
(न्हूगु नेपालय् भासिक समान अधिकारया सन्दर्भय्)

* देसया गथे अफिसियल् धर्म दइमखु अथेहे देसया अफिसियल भासनं दइमखु।
* राज्यं गुगुँनं जातिया भासयात कामकाजया भास धका लागुयायेगु प्राकृतिक मखु।

- बिनोद सायमि (आल)

न्ह्यःखँ
मनू स्यायेगु हे अपराध खःसा, मनूया गुगुँ जाति न्हंकेगु, सुयागुँ भास मदेका छोयेगु, सुयागुँ तजिलजि विनाश यायेगु, महा अपराध जूवनी। थुजोगु ज्या, अनेक षडयन्त्र याना, ब्यक्ति, पुचः, बल्लागु जातिं, ल्याखय दूगु जातिं बाय् भासिकँ, म्हो ल्याखय् दूगु जातियात याना वयाच्वंगु, झीसं थ्व हलिमे यक्व खना हे च्वना। नेपालय् शाहवंसँ थ्वहे नीति कयातःगु खः, गूगु पंचायत ब्ववस्थाँ “छगू भास, छगू संस्कृति, छगू धर्म, छगू भेष” ला नाराहे यात। न्हूगु नेपालय् हाकनं खस भासयातः “नेपाली भाषा” धका “सरकारी कामकाजया भास” धका न्हूगु नेपाःया संबिधानय् च्वका नेपालय् अझं “भासिक असमानताया पंचायती भाषा नीति” या पहः क्यने त्यंगु दु। झी आदिवासी नेवाः, जनजाति व मधेशीतयेतः यःसां मयःसाँ राज्यँ खस भास क्वचिने हयेत्यंगु दु। इलय् हे थ्व खँ वाःचायेके। नेपालय् नेवाःतयेसँ मेपिन्सं सिबे यक्व हे भासिक आन्दोलन यात, आः हाकनं छक्व नेवाःतयेसँहे निर्णायक भास आन्दोलनय न्ह्यलुवा जुया ज्या याये मालिगु ई वःगु खनेदु।

नेपालय् भासाया असमानता
नेपाल देस बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक, बहुसांस्कृतिक विशेषतायुक्तगु देस धका नाले धुंकानँ आःयागु अन्तरिम संविधान २०६३ य् “देवनागरी लिपिमा नेपाली भाषा सरकारी कामकाजको भाषा हुनेछ” धका च्वया न्हूगु नेपालेनँ खस भासँ, झी आदिवासी नेवाः नापँ सकल जनजाति व मधेसीतेतः क्वचिनेगु कुतः याये धुंकूगु संकेत खः। २४० दँ तक नेपालया झी आदिवासी नेवाः, जनजाति मधेशीतेतः खस भासँ सलंसः दँ तक क्वचिंगु कारणं याना थनया जातजातिते थःगु भास बुलुहुँ त्वःता वनेमाल। सत्य खँ थथे खःसाँ, गुम्हंगुम्हसिनँ जातजातितेसँहे थः मस्तेतः माँभास मल्हाकूगु हुनिनँ याना माँभास तना वनाच्वंगु तर्क तयाच्वन। व जकला, “जातजातितेसँ थःमस्तेतः थःगु भास मस्येनेगु जातजातितेगुहे कमजोरी खः। सुयातँ बाय् राज्ययात पाःयानाँ जीला?” धाइपिँहे दु। सुनानँ “छिमिसं छिमि मस्तेतः छिमिगु माँ भाय् स्यनेमते धाःगु मदु थें”। थः मस्तेतः थःगु माँभास मस्यंगु हुनिनं माँभास तनीगु छता हुनि खः। अथेसाँ, राज्यं हे भासय् याःगु भेदभावया हुनिनँ थुज्वगु अवस्था वःगु सत्यतायात ल्वमंकेगु पायछि मजु। गबलय् राज्यया दक्व अंग हे भासिक असमानताया ज्याभः जुयाबिइ, उबलय् जातजातिं त्वाकः जुया चुपिं थःत लाकिगु घाः फयेगु सिबे मेगु उपाय् मदु। मेगु उपाय् धैगु दुसा, भासिक असमानता हे बिरुद्धे झी आदिवासी नेवाः, जातजातिं नं हतियार ल्ह्वनेगु खः। थुकथं संविधानय् हे खस भासयात “नेपाली भाषा” धका, “सरकारी कामकाजया भास” धायेगुहे राज्यँ बाय् गुगुं जाति हे झीतः “छिमिसं थः मस्तेतः छिमिगु मां भाय् स्यनेगु सिबे खय् भाय् स्यनेमाः” धागु जुलनि। मेकथँ धायेमाल धाःसा, नेपाःया दकले तःधंगु भास हे खस भास जुल। ऊकेँ “सकस्यां अनिवार्य कथँ माँया प्वाथँनिसें खय् भाय् सयेका वयेमा” धका धयाच्वंगुजुलनि, थ्वला। २०४६ सालया संविधानय् व हे सरकारी कामकाजया भास, खस भास जूगुया हुनिनंहे जेष्ठ १८ य् येँ महानगर पालिकाय नेपाल भास व धनुषाया राजबिराज नगरपालिकाय् मैथली भास छ्यले मदु धका अदालतं आदेश बिया हःगु घाः सदाँ हिइक स्याना हे च्वंगु हे दु। कन्हे थुकथं हे न्हूगु नेपाःया संविधानय् सरकारी कामकाजया भास, खस भास याना झी सकसितँ हाकनँ लखय् मिखा कंकेगु ज्या याये त्यंगु दु। न्हूगु संविधान कन्हेया नितिँ दयेकेगु खः, न्हूगु नेपाःया नितिं दयेके त्यंगु खः। कन्हेया न्हूगु नेपालय् सुयागु भासँ सुयागु भासयता क्वचिना गथे न्हूगु नेपाः जुइफई? नेपाल भास, तामाङ, गुरुङ, मैथली, भोजपुरी, शेर्पा, इत्यादि मछिँ भासदूगु देसे, खस भास छगू जक भासयात सरकारी कामकाजया भाय् धकाः तक्मा घाकेगु व मेगु भासयात चिधं तायेका लाकामं च्वायेगु न्याःय मखु।

अमेरिकाय् अफिसियल भास मदु
अमेरिका गन ८२ प्रतिशत जनताया माँभास इंग्लिश खः। अले संसारया आपालं देसय् इंग्लिश भासयातः माध्यम भासकथं नाला कया तःगु दु। अथे जुसां अमेरिकाये, इंग्लिश भास सरकारि कामकाजया भाय् मखु। अथे धका अमेरिकाय् इंग्लिशयातः इज्जत मदूगु मखु, अमेरिकाय् इंग्लिश भासया आवश्यकता व इज्जत तसकं तःधं। खँ थुलिहे खःकि, अमेरिकाय् अफिसियल भास धइगु वर्गीकरण हे मदु। थननं स्वयादिसँ। http://en.wikipedia.org/wiki/Languages_of_the_United_States अमेरिकाय् इंग्लिश अफिसियल भास मखुसाँ, न्ह्याथासँ इंग्लिश भास छ्यलाच्वंगु दु। पाःगु थुलि खःकि राज्यपाखें संविधानय् भासया नामय् भेदभाव यानातःगु मदु।

भारतय् अफिसियल भाय् हिन्दि याःगु कारणं जूगु संघर्ष
भारतय् अफिसियल भाय् हिन्दि व इंग्लिश याना तःगु दु। भारतय् थःथःगु प्रान्तय् थःथःगु अफिसियल भाय् दु। गथेकि खस भास “नेपाली भास” कथँ सिक्किम, वेष्ट बंगाल, व आसामया अफिसियल भास खः। तामिलनादु प्रान्तय् तामिल मुक्कं छगू भास अफिसियल भास खः। जम्मु, काश्मीर प्रान्तय् काश्मीरि, उर्दु, व दोर्गी भासत अफिसियल खः। भारतय् हिन्दि भासयात अफिसियल भासयाना याना मेमेगु भारतया माँभासतेतः अपमान यागुलिं भारतय् भासया संघर्षत जुइगु जू। हिन्दि भासयातः अफिसियल भास यात धकाः तामिलनादु प्रान्तय् दकले न्हापां तःधंगु संघर्ष जुल। अथेहे महाराष्ट्र व कर्नाटक प्रान्तय् उमिसं थःगु प्रान्तया दक्व शिक्षण संस्थाय् स्थानीया भास अनिवार्य याना बिल। थन नं स्वयादिसँ। http://en/wikipedia.org/wiki/Indian_languages भास धइगु धर्म थेंतुँ गुगुं तधं व चिधं मखु , चाहे व भाय् इंग्लिश जुइमा। खस भास हे छाय् मजुइमा। नेपाल भास हे छाय् मजुइमा सुनानं सुयातँ च्वये ब्वनेगु बाय् गन ज्याकुथिइ छयलेगु भाय् धकाः राज्यं ल्यया बिइगु प्राकृतिक मखु। ई कथं सकतां हिला वनी। भासनं अथेहे खः। थउँ इंग्लिशया थासय् कन्हे मेःगु भास वइ। थउँ खस भासया थासे कन्हे मेगु भास वइ। जुयेमाःगु थुइके माःगु थुलि खःकि भाय् थःथःगु नुगलं ल्ययेगु खः राज्यं ल्यया बिइगु मखु।

ल्यूखँ
न्हूगु नेपाले, राज्यं नेपाःया सकल जातजातिँ ल्हाइगु भासयातः उतिग्यंक मू बिये फयेकेमाः। गुगुंनं भासयातः राज्यं सरकारी कामकाजया भाय् धकाः उच्च थाय् बिया मेमेगु जातजातिया भासयातः क्वह्यँ तायेकेगु ज्या याये मज्यू। गथे राज्यया धर्म धैगु दै मखु अथेहे राज्यं ल्हाइगु भाय् धैगु नं दइमखु। ई कथं थःथगु संघय् थःत माःगु भाय् छ्यला वनी, सयेका वनी, संघं निति नियम दयेका वनी। थुकथं गुगुनं कथं दयेका तःगु असमानताया चिं हुया छ्वये फूसा नेपाःया भास नीतिं संसारया मेमेगु देसयातनं दसु जुया बिइ फइ।
—————————————————————————-
झी द नेवाः ब्लग झी सकसिगु मंका ब्लग खः। छिगु च्वसू, चिनाखँ, विचाः वा बुखँनँ दुथ्याके ज्यू। भास शुद्धकथँ च्वयादिसे, खँग्व ५०० सिबे म्हो याना च्वया हइदिल धाःसा आपासिनँनं ब्वनि। अले सम्पादन यायेतः काइगु ईनं म्हो जुइ। - झी द नेवाः
—————————————————————————-
छिगु कमेन्ट् च्वयेतः थन क्वसँया “Comments” तियादिसँ।

ने.सं. ८८८ दँय्
- बिनोद सायेमि (आल)

हाकुगुलिं भुन नेपाः
आलय् ब्वल हाकुगु ध्वाँय्
मत्ति मभिंपिं वल दुहां
स्वच्या क्यंगु नेपाः देय् ।।१।।

छेँ बुँ झीगु काल लाका
ध्यना बिल न्हाय्पं न्हाय्
तल तरवार ककुइ दिका
मधातले गोर्खा जय् ।।२।।

सुनां मदु धः, छेँ ल्ह्वने
आखः नं मदु ब्वनेच्वय्
महिताया उजं घाना
खाना बिल तरवार च्वय् ।।३।।

ने. सं. ११२९ तछला ६ शनिवा
(झी द नेवाःले दुथ्याकेतः छ्वयाहइदीगु च्वसू, चिनाखँ इत्यादी युनिकोड फोन्टे छ्वयाहइदिल धाःसा याकनँ न्ह्यब्वये फइ। युनुकोड देवनागरी डाउनलोड यायेत झीगु ब्लगे जवेपाखे दूगु लिन्के स्वयादिसँ। डाउनलोड यायेधुंका इन्स्टोल् यायेमागुलिँ, यायेगु तरिका न्हापालाक्क प्रिन्टआउट् यानादिसे, व प्रिन्ट् आउटया आदेशकथँ डाउनलोड यानादिसँ - द नेवाः)

Yala, Nepal Mandala - The longest procession of drawing chariot of Lord Compassion, the Bungadyah (Karunamaya) is being held at Yala (Lalitpur) and the chariot being camped presently at Lagankhyah, Yala will be drawn on Wedday the 24 this month to Jawlakhyah and the holy dress of the Bungadyah is scheduled to be shown to the General public led by President and other dignitaries of the country on the 27. The Newah photo reporting of drawing the chariot to Lagankhyah is highlighted. Click here to watch.

After an unprecedented success of the General Strike (Genesto) called in by the Newah Autonomous State Action Movement on the 1st of this month, the Movement has decided to take further action against the indifference attitude of the Nepal Government and major political parties in the country regarding their demand to guarantee the reestablishment of Newah Autonomous State of Nepal Mandala in the new Constitution being drafted, and scrap the Kathmandu city expansion draft bill that has intentionally been planned the cleansing of the Indigenous Newah community from their native lands. More in Napal Bhasa.

नेवाः स्वायत्त राज्य मंकाः संघर्ष समितिया आन्दोलन ज्याझ्वः

येँ, नेपाल मण्डल - नेवाः स्वायत्त राज्य मंकाःसंघर्ष समितिँ वंगु तछला ८ (जुन १) नेपाल मण्डल स्वायत्त क्षेत्र बन्द ज्याझ्वलँ लिपानं नेपाल सरकार व राजनीतिक पार्टीतेसँ थ्व विषय, छुँहे ठोस निर्णय यायेगु बारे संवेदनशील जुया मक्यंगु हुनिँ संघर्ष समितिँ आवइगु न्हिन्हिसँ क्रमिककथँ ज्याझ्वत यायेगु निर्णय यागु दु। नेवाः स्वायत्त राज्य मंकाःसंघर्ष समितिया नरेश ताम्राकार सचिवभाजुँ थ्वहे तछला १९ कुन्हु (जून १२) पिकयादीगु छगु विज्ञप्तिसँ अथे धयातःगु दु। ज्याझ्वःया विषयवस्तु व तालिका संचार माध्यमयात छ्वया, ऊगु ज्याझ्वःत प्रकाशित यासे, जनमानसयात जानकारि बिया गुहालि यानाबी धइगु आसानँ प्वंकाःतःगु दु। खस भासँ च्वयातःगु विज्ञप्तियात झीसँ नेपाल भासय् हिलागु विषयवस्तु व तालिका थ थेखः।

नेवाः स्वायत्त राज्य मंकाः संघर्ष समितिया स्वकःगु चरणया आन्दोलन ज्याझ्वः : -

१) राज्य पुनसंरचना समितिया दुजःतलिसे अन्तर्कृया।
२) संविधान सभा राज्य पुर्नसंचरना समितिया ध्यानाकर्षण यायेगु ज्ञापनपत्र बियेगु।
३) संविधान सभाय् धर्ना।
४) प्रमुख राजनैतिक दलया नेतातेतः नेवाः स्वायत्त राज्यया बारे सकारात्मक पहल यायकेगु लागि ध्यानाकर्षण।
५) नेवाः स्वायत्त राज्य मंकाः संघर्ष समितिया जिल्ला, गाँ व वडा स्तरिय संगठन विस्तार, प्रशिक्षण
६) स्थानिय निकायसँ नेपाल भास छ्येलेतः दवाव श्रृजना यायेगु।
७) भू-उपयोग सम्बन्धी कानुन व्यवसायी, भूमिविदत लिसे अन्तर्कृया।
८) नेवाः स्वायक्त राज्यया ध्वाँय् (झण्डा) गुज्वःगु जुईमा धका कलाकारते दथुई प्रतिस्पर्धा यायेगु।

अथेहे, तछला १८ (जेष्ठ २८ गते) क्षेत्रपाटी जुगु नेवाः जुलुसया सलः ज्याःझ्वःले नेवाः जागरण मञ्चया संयोजक सुजीव वज्राचार्य भाजुँ तछला ८ (जेष्ठ १८ गते) याः जुलुसे ब्वति कयादीपि सकसितँ सुभाय देछाना दिल। मञ्चँ थ्वहे शनिवाः निसेँ लेःलेः पतिकँ नेवाः स्वायत्त राज्य छु खः धईगु विषयले तालिम बीगु, नेवाः तेगु थःगुहे ध्वाँय् (झण्डा) दयेका इन्द्र जात्राँ निसेँ नेवा तेगु छेखाः पतिकँ ब्वयेकेगु, नेवाः जागरण मञ्च या शाखा विस्तार यायेगु, साधारण सदस्यता बियेगु खँ न्यंका दिल। (Sent in by Newa ji Newa)

छिगु कमेन्ट् च्वयेतः, थ्व लाइन क्वसँया “Comments” क्लिक् याना दिसँ।

The first conference of the World Fellowship of The Newah has been proposed to be held in conjunction of the 1131st celebration of the Nepal New Year in October 2010. This has been suggested in an article published in Laykoo, a Nepal-Khasa Bhasa bimonthly in Kathmandu. Writing the article titled “Need to organize a World Fellowship of The Newah”, from Tokyo, Suwarn Vajracharya has presented a summary of the chronology of proposal, communication and discussion on the matter held through visits, meetings and emails on NESOCA and Jwajalapa groups and has sought further consultation and discussion with interested individuals and organization to hold the first ever world conference of Newah community residing at home and abroad. Responding to the article by Vajracharya, Darsha Newahmi from USA deals with the original idea and people interested in and some initiative taken some years ago to organize the world gathering of the Newah community. For more, please click below to read the articles in both Nepal and Khas Bhasas.

१) विश्व नेवाः भातृत्व सम्मेलनया आवश्यकता

२) विश्व नेवाः सम्मेलनयाबारे छुँ खँ

We are collecting your ideas to study how we organize the World Newah conference. You are kindly requested to share your ideas regarding the proposal.

To do so, please click “Comments” below the line or send in your article to: thenewah@gmail.com

In our fourth lesson on Prachalit Lipi - the standard Nepal script, we presented conjugation of consonants from letter “Ta” to “Na”. The 5th lesson concentrates on another set of “ta” to “na” letters for your practice.

Next Lesson: Nepal Script 6 (Prachalit Lipi Lesson 6)
Last Lesson: Nepal Script 4 (Prachalit Lipi Lesson 4)
Click “Comments” below the line to ask questions or make suggestions.

“Geld regiert die Welt” - money makes the world rolls on. But we are not sure how many of our administrators aware of the meaning of this German phrase when we see the pathetic situation of our native land Nepal, economic condition of majority of its people and indifferent concern of our administrators, including both politicians in power and the bureaucrats. This pathetic situation of the country, reminds us a recent note made by a Marwari scholar – the Marwaris contribute 82% of its expenditure to its social field, where as the “The (Nepal) Government budget is so small that it is spent in the administrative and other heads.” – at a seminar organized by Language Preservation and Promotion Center, Nepal and Heidelberg University, South Asia Institute, Kathmandu on 09-10 February 2009.

The Marwari scholar must be correct of what he indicates us – foreigners contribute more to Nepal’s socio-economic development and the Government spends its budget to the benefit of the parties in power and the bureaucrats of this least developing country. In Nepal, money stops – mostly in pockets of the powerful – or rolls on only among the selected ones, not among sons of the soil. Of many stories reported and yet to report, following is a story of a son of soil being rejected his contribution to Nepal’s industrial development despite he is a well-known businessman both at home and abroad.

A Story of Harvard Educated Industrialist

B. K. Shrestha, a Harvard educated industrialist rose from his career chart that included Nepal Industrial Development Corporation (NIDC) and India’s TATA group to become the Chairman of Everest Bank Ltd., is now settled down in India, says that many job opportunities for the people are lost in Nepal mostly for the indifference concern of the Nepal Governments.

As one of the most concerned men of his native land’s economic development, Shrestha has submitted 12 proposals to the Nepal Government in the past twenty years. He proposed to set up a refinery in Nepal as our land-locked country, is “dependant on roads for transportation. Fifty percent of the foreign exchange we spend on fuel import goes to the government of India through the purchase of furnace oil.” But the proposal submitted to Surya Bahadur Thapa Government was left intact as the then Prime Minister had “viewed that India would not take this very positively, meaning that it would be better if we remained dependent on India.”

His proposal as a major shareholder to a big project on Magnetite was another blow to job opportunities in Nepal. He then proposed to put up a polyester factory in Nepal as the textile is the biggest import item for Nepal. “The use of man-made fiber is now over 80 percent. Natural fibers like cotton, wool and silk are not used to large extent these days. And if that is happening around the world it will happen here in Nepal as well.” He proposed to “go in the direction of man-made fiber instead of natural fiber. The polyester proposal is very versatile with great potential. The polyester can be used singly as well as by blending it with silk, cotton or wool.” His plan to make the yarn in Nepal itself can still be lying with the Department of Industry despite his partners are from India’s major Industrialists like Birla and TATAs.

Gas, Shrestha says, under the earth in the Kathmandu valley is plentiful. We invest “huge sums of money in buying gas. The gas can be pumped, impurities removed and then filled into cylinders or bottles. A factory to manufacture the cylinder can also be put up.” His proposal asking for 25 percent shareholding and the rest to be left to the public sector and the government to invest was not accepted simply because “the gas is the nation’s property.”

In agriculture sector, Shrestha proposed to invest Rs. 10 million in Sugar as there was a considerable prospect for Sugar in Kailali and Kanchanpur against Birgunj area was no good for business and even Morang area because the sucrose, the main raw material for producing sugar from sugarcane, is not produced enough compared to Kailai and Kanchanpur, which can produce 11 percent. But his request to the Government to protect the investment he was to make in millions went to deaf ears.

Leather was another project he had wished to invest by introducing class system in buses. He was with the idea if “a very comfortable way of transport was provided, people flying by air would travel by bus since the cost would come down.” Shrestha also proposed “to construct a terminal in Bharatpur or Simra to carry passengers to the airports there from where it is only a half hour’s flight to Kathmandu. But again the government did nothing but sit on that proposal. It is not concerned at all about the time and money put in to make the proposal.”

B. K. Shrestha is also the chairman of the biggest homeopathic medicine unit in the whole of Asia located in India. His proposal to manufacture medicines to export to India rather than import medicines from India and to purchase Royal Drugs or acquire it on lease or agreement, the Government of Nepal simply kept silent. He is also a successful in distillery with Khodey, a big industrialist group based in Bangalore and also in leather processing business abroad.

All his plans to do business and open industries to provide jobs for Nepalese people are yet to be accepted by a sensible Government. But he is still happy with how his staff managing his business in banking sector, the Everest Bank in Nepal. The Newah wishes B. K. Shrestha all the best to succeed his genuine desire to help develop his native land, Nepal despite we are yet to have a full Government. Let’s keep our finger crossed that there will be a sensible Government sooner to consider the worthy proposals of Chairman B. K.!

The article was developed from sources provided to us by Rahena Wester including an interview published in Business Age (Inner-view, Vol. 3 – 4, March-April, 2001) - The Newah

Click “Comments” below the line to have your say.